Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı,
elektronik ticaret yapan firmalar kadar, reklam, pazarlama ve bilgilendirme
faaliyetlerinde e-posta, SMS gibi elektronik iletileri kullanan tüm firmaları
etkileyecek düzenlemeler içeriyor.
"Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında
Kanun Tasarısı" 2009 yılı sonunda çeşitli kurum ve kuruluşların görüşüne
sunuldu. Bu tasarı ile Avrupa Birliği’nin 2000/31 sayılı Elektronik Ticaret
Direktifine uyum sağlanması amaçlanıyor. Avrupa Birliği E-Ticaret Direktifi,
bilgi toplumu alanında hizmet verenlerin tâbi olacakları hükümleri ve
sorumlulukların yanısıra, elektronik ortamda yapılacak sözleşme, iletiler,
bilgilendirmeler ve kurallara ilişkin yükümlülükleri belirlemekte.
Kanun tasarısında, elektronik ticarete
ilişkin ana ilkeler düzenlenmiş, diğer kanunlarda düzenlenen alanlara iki
istisna haricinde değinilmemiş durumda. Bunlardan ilki, elektronik ticarete
güvenin sağlanması ve dolayısı ile yaygınlaşabilmesi için, elektronik ortamda
şeffaflık ve erişilebilirliğin sağlanması yaklaşımı ve bununla ilgili olarak
öngörülen yükümlülükler. Bu yükümlülükler arasında; elektronik hizmetin
alıcısının satın alacağı mal ya da hizmeti tanıyabilmesi, onu yanıltabilecek
bilgilerin önüne geçilmesi, sözleşmenin sonradan erişilebilir kılınması ve
hataların sonradan düzeltilmesine imkan verilmesi gibi konular yer almakta.
Yasalaşması beklenen yeni tasarıya
göre, elektronik ortamda işlem yapacak olan kişiler, bir internet sitesinin
kime ait olduğunu, firma iletişim bilgilerini, bu sitede nasıl işlem
yapılacağını görebilmeli. Sözleşme
metni, bu sözleşmeye daha sonra ne şekilde ulaşılabileceği bilgileri
kullanıcılar ile açıkça paylaşılmalı. Diğer taraftan, elektronik ortamda
yapılan iş, belirli bir meslek grubunu işaret ediyorsa (doktorlar, eczacılar
gibi) ve bu meslek mensuplarının uymakla yükümlü olduğu birtakım davranış
kuralları varsa, bu tür etik kurallara nereden ulaşılacağı sorusunun cevabına
da web sitesi üserinden erişilebilir olmalı.
Elektronik Ticaretin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısında yer alan ikinci önemli alan ise
istenmeyen (spam) e-posta ve SMS gönderilerine ilişkin. Bir e-posta listesine
üye olmadan ya da izni ve haberi olmadan bir kişiye gönderilen elektronik
iletiye "spam" denir. Yasanın genel gerekçesinde Türkiye’nin istenmeyen
elektronik postaların yayıldığı ülkelerin başında bulunduğu belirtilmiş.
E-posta gönderimi için izin alınması konusunda, dünyada belirlenen iki sistem
var. Bunlardan ilki önceden izin alma koşuluna dayanan "opt-in", diğeri
ise, herhangi bir mesajı "bundan sonrası
için almayı reddetme hakkı" olarak tanımlanan "opt-out". Tasarıda Avrupa Birliği’ne üyelik süreci ve
uyum çalışmaları göz önüne alınarak istek dışı elektronik iletiler ile ilgili
bölüm önceden izin alma yöntemine göre hazırlanmış, yani mesajın reddi yerine
önceden izin alınması şartı getiriliyor. Buna paralel olarak, herhangi bir
andan itibaren bu mesajları almama yolu ve bilgisi de kolay, erişilebilir ve
ücretsiz olmalı.
E-posta gönderimindeki
tek istisna, tacir ve esnaflara önceden izin alınmaksızın ticari amaçla reklam
gönderilebilir olması.
Yeni yasa tasarısına
göre, bu maddelere aykırı hareket edenlere uygulanacak idari para cezası
100.000 TL’ye kadar çıkabiliyor. Örneğin tasarı kapsamında değişiklik yapılan
Haberleşme Kanunu’nun 50. maddesinin 5. fıkrasına göre; "Abone ve
kullanıcılarla, önceden izinleri alınmaksızın otomatik arama makineleri, fakslar,
elektronik posta, kısa mesaj gibi elektronik haberleşme vasıtalarının
kullanılması suretiyle doğrudan pazarlama, siyasi propaganda veya cinsel içerik
iletimi gibi maksatlarla istek dışı haberleşme yapılamaz. Abone ve
kullanıcılara, verdikleri izni geri alma hakkı kolay ve ücretsiz bir şekilde
sağlanır. Bu maddeye aykırı hareket edenlere 10 bin TL’den 100 bin TL’ye kadar
idari para cezası verilir."
OPT-IN Nedir?
"Opt-in"
elektronik iletilerin ilkinde dahi önceden izin alınması yöntemidir.
OPT-OUT Nedir?
Alıcıların
ilk elektronik postadan sonra reddetme hakkını kullanmasıdır.
Kanun tasarısının tam metnine aşağıdaki adresten
ulaşabilirsiniz.
http://www.kgm.adalet.gov.tr/gg/etic.pdf